Nöbetçi Eczaneler
Terör örgütü SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda belirlenen takvimin sona ermesine 9 gün kala Türkiye’den dikkat çekici bir diplomatik adım geldi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın, temaslarda bulunmak üzere Suriye’ye gitti. Ziyaretin zamanlaması, Ankara’nın sürece ilişkin rahatsızlığını açık biçimde ortaya koydu.
GÜVENLİK VE MUTABAKAT MERKEZDE
Görüşmelerde, Esad rejiminin devrilmesinin ardından geçen bir yıllık dönemde Türkiye–Suriye ilişkilerinin geldiği nokta siyasi, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla ele alınıyor. Türkiye açısından ulusal güvenliği doğrudan ilgilendiren 10 Mart Mutabakatı’nın neden hayata geçirilmediği ve bundan sonraki yol haritası temasların ana başlığını oluşturuyor.
Ziyaret kapsamında ayrıca İsrail’in son dönemde artan saldırıları nedeniyle Suriye’nin güneyinde ortaya çıkan yeni güvenlik risklerinin de gündeme gelmesi bekleniyor.
DEAŞ VE YENİDEN İNŞA BAŞLIKLARI
Türkiye ve Suriye’nin ortak çıkarları doğrultusunda, Suriye sahasında oluşabilecek boşluklardan faydalanmaya çalışan DEAŞ’ın yeniden güç kazanmasının önüne geçilmesine yönelik iş birliği de masada yer alıyor. Suriye’nin DEAŞ’la Mücadele Uluslararası Koalisyonu’na katılımı sonrası ortaya çıkan yeni dengelerin de görüşmelerde ele alınacağı ifade ediliyor.
Bunun yanında Suriye’nin yeniden inşasına yönelik yürütülen ikili projeler, altyapı çalışmaları ve Suriye hükümetinin kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik desteklerin değerlendirilmesi planlanıyor. Türkiye’nin Şam Büyükelçisi olarak atanan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz’ın da temaslarda yer alması öngörülüyor.
3+3 DİPLOMASİ TRAFİĞİ DEVAM EDİYOR
Esad rejiminin devrilmesinin ardından Türkiye ile Suriye arasında özellikle güvenlik ve ekonomi alanlarında yoğun bir diplomasi trafiği yaşandı. Karşılıklı üst düzey ziyaretlerle şekillenen bu süreçte, iki ülke arasında 3+3 formatındaki toplantılar öne çıktı.
Bu kapsamda, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani 15 Ocak 2025’te Ankara’yı ziyaret etmiş, ardından Türk heyeti 13 Mart 2025’te Şam’da temaslarda bulunmuştu. Güvenlik iş birliği ve sahadaki gelişmelerin ele alındığı bir diğer toplantı ise 12 Ekim 2025’te Ankara’da gerçekleştirilmişti.
UYGULANMAYAN 10 MART MUTABAKATI
Suriye Demokratik Güçleri ile Şam yönetimi arasında 10 Mart 2025’te imzalanan ve 8 maddeden oluşan mutabakatın yıl sonuna kadar uygulanması kararlaştırılmıştı. Ancak geçen 9 aylık sürede anlaşmanın hiçbir maddesinde somut bir adım atılmadı.
Bu durum Ankara’nın tepkisini sertleştirdi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın daha önce kamuoyuna yansıyan “Sabrımız tükeniyor” sözlerinin ardından, Şam’daki görüşmelerde mutabakatın uygulanması konusunda net ve bağlayıcı mesajların verilmesi bekleniyor.
Mutabakat metninde Suriyelilerin haklarının güvence altına alınması, Kürt toplumunun haklarının korunması, ateşkesin sağlanması, devlet kurumlarının entegrasyonu, mültecilerin güvenli dönüşü, bölünme çağrılarının reddi ve uygulamayı yürütecek komitelerin oluşturulması gibi maddeler yer alıyor. Bu başlıklarda atılacak adımların, Türkiye–Suriye ilişkilerinin seyrini belirleyeceği değerlendiriliyor.