Karayolları Trafik Kanunu TBMM’ye iletildi. Hazırlanan yasa tasarısında trafik cezalarının yükseltilmesi, sosyal medyada ihlal görüntüsü paylaşarak kural dışı davranışları teşvik edenlere para cezası, motorlu bisikletlere sigorta zorunluluğu gibi önemli başlıklar yer aldı.
AK Parti, hazırlanan Karayolları Trafik Kanunu’nu TBMM Başkanlığı’na sundu.
Trafik polisinin olmadığı ya da yeterli olmadığı bölgelerde, sorumluluk alanına göre genel kolluk kuvvetleri, ilgili mevzuata uygun olarak trafiği düzenleme ve trafik suçlarına müdahale etme görev ve yetkisine sahip olacak.
Elektronik ortamda tescil edilebilen araçlar için, satış tarihinden sonraki üç iş günü içerisinde tescil yapılması şartı getirilecek.
Araç sahibinin vefatı halinde, varisler, gerekli belgeleri hazırlayarak ölüm tarihinden itibaren 90 gün içerisinde ilgili tescil kuruluşuna başvuracak ve adlarına tescil belgesi alacaklar. Bu işlemlerde tescil, ölüm tarihi esas alınarak yapılacak. Süresi içinde varis adına tescil yapılmadan araç trafikte yakalanırsa, sürücüye 3 bin lira idari para cezası uygulanacak ve tescil yapılana kadar araç trafikten menedilecek.
Tescil belgesi ve plaka alınmadan kara yollarında kullanılan araçlara uygulanan idari para cezası 46 bin liraya yükseltilecek. Hurdaya ayrılmış araçlarla trafiğe çıkılması durumunda da sürücülere 46 bin lira ceza kesilecek.
İhlal tespit edilen araç trafikten çekildiyse, trafikten çekildiği tarihten itibaren tescil kaydı yapılacak ve ilgili vergi dairesine bildirilecek.
PLAKASIZ ARAÇ KULLANANLARA UYGULANACAK CEZALAR
Yönetmelikteki niteliklere veya ölçülere aykırı plaka takan veya gerekli sayıda plaka bulundurmayan sürücülere 4 bin lira idari para cezası verilecek ve bu araçlar, plakaları uygun hale getirilene kadar trafikten men edilecek.
Tescil plakasının okunmasını zorlaştıran ya da okunamaz hale getiren değişiklik yapan sürücülere 140 bin lira idari para cezası verilecek ve araç 30 gün trafikten menedilecek.
Bir yıl içinde iki ya da daha fazla kez tescil plakasının okunmasını engelleyen değişiklik yapanlara her seferinde 280 bin lira ceza kesilecek, araç 60 gün trafikten menedilebilecek.
Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin lira para cezası uygulanacak, ehliyetleri 30 gün geri alınacak, araç da 30 gün trafikten menedilecek.
Bir yıl içinde iki ya da daha fazla kez tescilli aracı plakasız kullananlara her seferinde 140 bin lira ceza verilecek, ehliyetleri 60 gün alınacak ve araçlar 60 gün trafikten menedilecek.
SAHTE PLAKA KULLANANLARA 140 BİN LİRA CEZA
Başkasına ait tescil plakasını, geçici tescil plakasını veya sahte plaka kullananlara ya da plaka basım işlemini yapmayan bir kuruluştan plaka temin edenlere 140 bin lira ceza verilecek, ehliyetleri 30 gün alınacak ve araç 30 gün trafikten menedilecek.
Bu ihlal bir yıl içinde iki veya daha fazla kez tekrarlanırsa, her seferinde 280 bin lira ceza uygulanacak, ehliyet 60 gün alınacak ve araç 60 gün trafikten menedilecek. Ayrıca, bu kişiler Türk Ceza Kanunu’ndaki “resmi belgede sahtecilik” maddesine göre yargılanacak. Araç, plakalar uygun hale getirilmeden teslim edilmeyecek.
Araç sahibi, sürücüsü kim olursa olsun tescil belgesi ve plakanın araçta uygun halde bulunmasını ve tüm bu kurallara uygun hareket edilmesini sağlamakla yükümlü olacak.
Ehliyet geri alma işlemleri, yasada yetkilendirilmiş kişiler tarafından gerçekleştirilecek. Geri alınan ehliyetlerin iadesi için para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekecek.
Geçici trafik belgesi ve geçici tescil plakasını usulsüz kullananlara 46 bin lira ceza uygulanacak. Geçici belge ve plaka trafik polisi tarafından iptal edilip araç 30 gün trafikten menedilecek. Bir yıl içinde bu maddeye iki ya da daha fazla kez uymayanlara, her defasında 140 bin lira ceza verilecek ve araç 60 gün trafikten menedilecek.
TAKOGRAF, TAKSİMETRE VE HIZ SINIRLAYICILARA YÖNELİK DÜZENLEMELER
Taşıt türüne, kullanım amacına ve özelliklerine göre, araçlarda yönetmelikte belirtilen gereçlerin, yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlarda ve büyükşehir, belediye veya karayolu taşımacılığında yolcu taşımada kullanılan ve 17’den fazla oturma yeri bulunan araçlarda takograf, taksi hizmeti veren araçlarda taksimetre, ayrıca özellikleri ve model yılları belirli araçlarda hız sınırlayıcı bulundurulması, kullanılır ve çalışır halde olması zorunlu olacak.
Yasanın yürürlüğe girmesinden önce üretilen ve yönetmelikle muaf tutulan araçlar hariç olmak üzere takograf bulundurma ve kullanma zorunlu olacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenenler dışındaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcılar kullanılmayacak. Cihazlara müdahale edilip yanlış veri üretecek şekilde değişiklik yapmak veya bu tür cihazları kullanmak yasaklanacak.
Takograf sürücü kartı olmayan, geçersiz ya da başka birine ait kartı kullanan sürücülere de ceza verilecek.
Takograf kartı sahipleri, kartlarını başkalarına kullandırmamak için önlem alacak. Araç işletenleri de sürücüleri ile beraber, bu ekipmanların bulundurulması, kullanılması ve kurallara uygun olarak denetimini sağlamakla yükümlü olacak.
TAKOGRAF BULUNDURMAYANA 75 BİN LİRA CEZA
Araçta yönetmelikte belirtilen ekipmanı bulundurmayan sürücülere bin lira, takograf veya hız sınırlayıcıyı bulundurmayan ve kullanmayanlara ise 75 bin lira ceza verilecek.
Taksi hizmeti veren araçlarda taksimetre bulundurmayan sürücülere 46 bin lira ceza verilecek. Trafik polisi takograf kayıtlarını veri tabanı üzerinden de denetleyip tespit edilen ihlaller için ceza kesebilecek.
Takograf kullanımına ilişkin belirlenen kurallara uymayanlara 3 bin lira, cihaz ayarları ve kalibrasyonu ile ilgili kurallara uymayanlara 10 bin lira, kayıtları saklamayanlara 20 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Trafikte başka bir aracı ısrarla takip eden ya da bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira ceza verilecek, ehliyetleri 60 gün alınacak ve araç 30 gün trafikten menedilecek.
AK Parti milletvekillerinin imzasıyla Meclis’e sunulan kanun teklifiyle, araçlarda yapılan teknik değişikliklere dair düzenlemeler de getiriliyor.
Mevzuata uygun yapılan her türlü teknik değişikliğin, işleten tarafından 30 gün içinde tescil belgesine işletilmesi zorunlu olacak. Buna uymayanlara verilen para cezası 108 liradan bin liraya çıkarılacak.
Mevzuata uygun olarak yapılan teknik değişiklikler tescil belgesine işlenmeden araç trafikten menedilecek. İlgili mevzuata aykırı değişiklik yapılırsa işletene 5 bin lira ceza kesilecek, araç uygun hale getirilene kadar trafikten menedilecek.
Çevreyi rahatsız edecek kadar gürültü çıkaran değişikliklerde ayrıca 16 bin lira ceza verilecek. Bu araçlar 30 gün trafikten menedilecek, süre sonunda uygun hale getirilmeden teslim edilmeyecek.
Yasal olarak arka, yan veya devrilmeye karşı koruyucu olması gereken teçhizatların bulunmaması ya da teknik şartlara uymaması durumunda işletene 16 bin lira ceza kesilecek ve araç uygun hale gelene kadar trafikten menedilecek.
ÖZEL YÜKLERİN TAŞINMASI İÇİN YENİ KURALLAR
Ağırlık ve boyut açısından özel nitelikli ve başka yolla taşınamayan, izinle taşınabilen yükler için Karayolları Genel Müdürlüğü’nden izin alınması şartı olacak.
Bu araçlardan, karayolu kullanım bedeli alınacak. Bedel; dingil başına tonaj, dingil sayısı, taşıma mesafesi ve yolun ömrü dikkate alınarak her yıl belirlenip ilan edilecek.
Trafik polisi desteği istenirse, verilen destek için her gün 16 bin lira hizmet bedeli alınacak ve bu bedel genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek.
EHLİYETSİZ ARAÇ KULLANANLARA YÜKSEK CEZA
Ehliyetsiz araç kullananlara 40 bin lira, ehliyeti geçici veya tedbiren geri alınmış olmasına rağmen araç kullananlara 200 bin lira ceza verilecek.
Ehliyeti iptal edildiği halde araç kullananlara da 200 bin lira ceza uygulanacak. Ayrıca, sürülmesine izin veren araç işletenine de 40 bin lira ceza kesilecek.
Karayollarında belirli araçlar dışında kalan kamyon ve çekici gibi araçlara şerit izleme zorunluluğu getirilecek ve şerit ihlali halinde cezalar uygulanacak.
Araçların yolda konvoy veya grup halinde diğer araçların geçişini engelleyecek şekilde sürülmesi yasak olacak.
SALDIRGAN SÜRÜCÜYE AĞIR CEZA
Trafiği tehlikeye sokacak şekilde ard arda şerit değiştiren, otoyollarda ters yönde giden, araçlarını konvoy halinde veya münferit şekilde diğer araçların geçişini engelleyecek biçimde durduranlara 90 bin lira ceza kesilecek, ehliyetleri 60 gün alınacak, araçlar 30 gün trafikten menedilecek.
Başka aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira ceza kesilecek, ehliyetleri 60 gün alınacak ve araç 30 gün trafikten menedilecek.
Ehliyeti psikoteknik değerlendirmeden geçenlere iade edilecek. Beş yıl içinde ikinci kez ehliyeti geri alınanların ehliyeti iptal edilecek.
KIRMIZI IŞIK İHLALİNDE ARTAN CEZA
Trafik polisinin ya da yetkili personelin uyarılarına uymayanlara 3 bin lira, trafik ışıklarına uymayanlara 5 bin lira ceza verilecek.
Kırmızı ışık ihlalinin tekrarı durumunda cezalar kademeli olarak artacak: İkinci ihlalde 10 bin, üçüncüde 15 bin, dördüncüde 20 bin, beşinci de 30 bin, altıncıda ise 80 bin lira idari para cezası kesilecek.
Denetimde “dur” ikazına uymayan, kaçanlara 200 bin lira ceza kesilecek, ehliyeti 60 gün alınacak, araç 60 gün menedilecek.
Kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebep olanların ehliyeti 60 gün alınacak. Bir yıl içinde üç defa kırmızı ışık ihlali yapanların ehliyeti 30 gün, dört defa yapanların 60 gün, beş defa yapanların 90 gün geri alınacak. Altı defa ihlal edenlerin ehliyeti iptal edilecek.
UYUŞTURUCU VE ALKOLDE YENİ YAPTIRIMLAR
Uyuşturucu veya alkol kontrolü teknik cihazlarla yapılacak. 0.50 promil üzerinde alkollü çıkanlara 25 bin lira ceza verilecek.
İkinci kez alkollü araç kullananlara 50 bin lira ceza, üçüncü veya daha fazla ihlalde ise 150 bin lira ceza kesilecek.
Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullananlara 150 bin lira ceza ve ehliyet iptali uygulanacak. Bu kişiler ayrıca ceza mahkemesine de sevk edilecek.
Bu ihlallerde ehliyeti alınanların tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için belirli sürelerin geçmesi, psikoteknik değerlendirme ve sağlık raporları zorunlu olacak.
Uyuşturucu/alkol testi yaptırmayanlara 150 bin lira ceza ve ehliyeti 5 yıl geri alınacak.
HIZ SINIRI VE CİHAZ YASAĞI
Yerleşim yeri içinde hız sınırını 6-10 km/saat aşanlara 2 bin lira, 11-15 km/saat aşanlara 4 bin lira, 16-20 km/saat aşanlara 6 bin lira, 21-25 km/saat aşanlara 8 bin lira, 26-35 km/saat aşanlara 12 bin lira, 36-45 km/saat aşanlara 15 bin lira, 46-55 km/saat aşanlara 20 bin lira, 56-65 km/saat aşanlara 25 bin lira, 66 km/saatten fazla aşanlara 30 bin lira ceza verilecek.
Yerleşim yeri dışında hız sınırını 11-15 km/saat aşanlara 2 bin lira, 16-20 km/saat aşanlara 4 bin lira, 21-25 km/saat aşanlara 6 bin lira, 26-30 km/saat aşanlara 8 bin lira, 31-40 km/saat aşanlara 12 bin lira, 41-50 km/saat aşanlara 15 bin lira, 51-60 km/saat aşanlara 20 bin lira, 61-70 km/saat aşanlara 25 bin lira, 71 km/saatten fazla aşanlara 30 bin lira ceza uygulanacak.
Ayrıca hız tespit cihazı tespit eden ve sürücüyü uyaran cihazları üretmek, ithal etmek ve araçta bulundurmak yasak olacak. Cihazı araçta bulunduranlara 185 bin lira, imal veya ithal edenlere ise 370 bin lira ceza uygulanacak.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR
Geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermeyenlere 15 bin lira ceza verilecek. Ambulans, itfaiye gibi araçlara yol açmayanlara 46 bin lira ceza, ehliyetleri 30 gün alınacak, araç da 30 gün menedilecek.
İki defa bu ihlali yapanların ehliyeti iptal edilecek.
KIŞ LASTİĞİ ZORUNLULUĞU
Araçlarda kış lastiği kullanımı, illerin hava şartları ve araç tipine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca zorunlu kılınacak. Bu kurala uymayanlara 6 bin lira ceza uygulanacak.
DRİFT, AKROBATİK HAREKETLERE CEZA
Motorlu bisiklet ve motosikletlerin izin alınmaksızın akrobatik hareketlerle sürülmesi, tek teker üzerinde gitmek, drift yapmak yasaklanacak. Bu şekilde araç kullananlara 46 bin lira ceza, ehliyetleri 60 gün alınacak ve araç 60 gün menedilecek.
El freniyle veya başka yöntemlerle aracın ani yön değiştirmesi, kendi etrafında döndürülmesi halinde 140 bin lira ceza kesilecek.
İzin alınmadan yapılan yarışları düzenleyenlere 16 bin lira ceza, yarış yapan motorlu araç sürücülerine ise 46 bin lira ceza ve ehliyeti 2 yıl alma cezası verilecek; araç 60 gün menedilecek.
ARAÇTA CİHAZ VE TELEFON KULLANIMI
Araçlarda zorunlu olmadıkça geçiş üstünlüğü hakkını kullananlara 46 bin lira ceza uygulanacak. Araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını usulüne uygun kullanmayanlara 3 bin lira, sürücünün izleme alanında olan görüntü cihazlarını bulunduranlara ise 21 bin lira ceza verilecek, araç 30 gün menedilecek.
Araç kullanırken cep telefonu ya da benzer cihazları kullananlara 5 bin lira ceza verilecek. Bir yıl içinde ikinci defa ihlal edene 10 bin, üç veya daha fazla yapanlara her seferinde 20 bin lira ceza ve ehliyet 30 gün alınacak.
Emniyet kemeri, koruma başlığı, koruma gözlüğü ve çocuk bağlama sistemi gibi koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanılmaması halinde sürücü ve yolculara 2 bin 500 lira ceza kesilecek. Bir yıl içinde 4 veya daha fazla ihlalde ehliyet her seferinde 30 gün alınacak.
Sürücüler, 15 yaş altı çocukların koruyucu sistemlerini uygun kullanmalarını sağlamakla yükümlü olacak. Buna uymayanlara 5 bin lira ceza verilecek.
KAZA YERİNDEN AYRILANA HAPİS CEZASI
Kazalarda, zorunluluk olmadan olay yerini terk eden veya durumu değiştirenlere 46 bin lira ceza, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda olay yerini terk edenlere 1-3 yıl arası hapis cezası ve ehliyeti 2 yıl alma cezası uygulanacak.
ARACIN AMACI DIŞINDA KULLANILMASINA DAHA FAZLA CEZA
Aracını tescil amacının dışında kullananlara, ruhsatsız yolcu taşıyanlara ve ruhsatta belirtilen faaliyet dışında yolcu taşıyanlara da cezalar artırıldı. Bu kişiler, 100 bin liraya kadar idari para cezası ile karşılaşacaklar.
Ayrıca trafik kural ihlali yapan görüntülerin sosyal medya, internet ya da diğer yollarla yayılması ve bu ihlalleri övücü şekilde paylaşılması yasaklanacak; buna uymayanlara 25 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Tüm bu hükümler, kanun yayım tarihinden iki ay sonra yürürlüğe girecek. Bazı maddelerde farklı geçiş süreleri öngörülmektedir.

