Nöbetçi Eczaneler
Otomobil sektörünün gündemini meşgul eden en önemli konulardan biri, binek otomobillere uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranlarında yapılacak düzenleme. TBMM’ye sunulan kanun teklifinde, en düşük ÖTV oranının yüzde 80 olarak sabitlenmesi öngörülüyor. Bu değişiklik, araç fiyatlarının gelecekteki seyrine dair yoğun merak uyandırıyor.
2017 yılında matrah uygulamasının sisteme dahil edilmesiyle, vergisiz araç fiyatları (matrah) ve silindir hacmi, otomobillerin hangi ÖTV dilimine gireceğini belirlemeye başladı. Döviz kurlarında yaşanan her artış, otomobil fiyatlarını yukarı taşırken, aynı zamanda birçok modelin daha yüksek vergi dilimine çıkmasına yol açtı. Fiyatı artan araçların tekrar düşük vergi dilimlerine girmesini sağlayan matrah güncellemeleri ise en son Kasım 2022’de yapılmış, bu tarihten sonra alt dilimlerde araç kalmamıştı.
Başka bir ifadeyle, bugün bayi satış fiyatı 600 bin TL’nin üzerinde olan bütün binek otomobiller yüzde 80’lik ÖTV dilimine yükseldi.
Yüzde 80’in Altında Model Kalmadı
Türkiye’de satılan tüm benzinli ve dizel araçlar hali hazırda yüzde 80 ve üzeri ÖTV’ye tabi. Son 1,5 yıldır yüzde 45, 50, 60 veya 70 ÖTV diliminde hiçbir binek araç yer almıyor. Sunulan yasa teklifinde de en düşük oranın yüzde 80 olarak belirlenmesi, aslında mevcut uygulamanın yasal zemine taşınması anlamına geliyor. Yani, düzenleme kabul edilirse yeni bir fiyat artışı getirmeyecek; zaten araçlar bu dilimdeydi, bu durum resmileşmiş olacak.
Ayrıca, uzun süredir sektörün ve tüketicinin beklediği matrah güncellemesinin de anlamı ortadan kalkmış oluyor. Çünkü alt dilimler artık tamamen kalkıyor ve matrah güncellenirse bile araçların ÖTV oranları değişmeyecek, fiyatlarda da bir düşüş yaşanmayacak.
Hibrit Araçlarda Durum Ne?
Teklifte, “elektrikli motoru da olan ve elektrikli motor gücü 50 kW’ı, motor hacmi ise 1800 cm³’ü geçmeyen” hibrit araçlar için de ÖTV oranı yüzde 80 olarak belirleniyor. Benzer şekilde, “elektrikli motor gücü 100 kW’ın üzerinde olup, silindir hacmi 2500 cm³’ü geçmeyen” daha büyük hibritlerde oran yüzde 150 olacak.
Ancak, bu iki kategori zaten Türkiye’de hali hazırda aynı oranlarda vergilendiriliyor. Dolayısıyla, bu özellikleri taşıyan hibrit otomobillerde herhangi bir vergi artışı söz konusu olmayacak.
Buna karşın, “elektrik motoru 100 kW’ı geçip, motor hacmi 2000-2500 cm³ arasında olup, matrahı 170 bin TL’yi aşmayan” hibritlerin ÖTV’si şu an yüzde 130 olarak uygulanıyor. Yeni teklifte bu gruba özel bir düzenleme olmadığı için, bundan sonra bu araçların da yüzde 150 ÖTV kapsamına gireceği öngörülebilir.
Elektrikli Araçlarda ÖTV Yüzde 10’da Kaldı
Meclise sunulan kanun teklifi, elektrikli otomobillerin fiyatlarını nasıl etkileyecek? Kasım 2022’de yapılan değişiklikle, motor gücü 160 kW’ı geçmeyen elektrikli otomobillerin ÖTV oranı yüzde 10’a çekilmişti. Yapılan matrah güncellemelerine rağmen birçok elektrikli model, örneğin yerli Togg dahil, yüzde 10’luk vergi diliminde kalmaya devam ediyor.
Elektrikli araçlarda en yüksek vergi oranı ise yüzde 60 seviyesinde uygulanıyor ve sunulan yasa teklifi, bu alandaki oranlarda bir değişikliğe gitmiyor.
Plug-in Hibritlerde Değişiklik Yok
Dışarıdan şarj edilebilen, yani plug-in hibrit araçlarda da ÖTV oranları diğer motor seçeneklerinden farklı belirleniyor. Temmuz 2024’te yapılan düzenlemeyle, bu tip hibritlerde ÖTV oranları yüzde 30, 60 ve 70 olarak saptanmıştı. Öncesinde tüm plug-in hibritlere en düşük yüzde 80 ÖTV uygulanıyordu. Yeni teklif, bu gruptaki araçlar için de bir değişiklik getirmiyor.
Batarya ve Menzile Göre Yeni Vergilendirme Gelebilir
Öte yandan, teklifte 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan taşıtların, motor hacmi, menzil ve batarya kapasitesine göre farklı vergi oranları belirlenebileceğinin önü açılıyor. Bu maddeyle, teknolojik gelişmeler ve çevre faktörlerinin vergilendirmede daha etkili olması hedefleniyor.
Bu nedenle, önümüzdeki dönemde mevcut ÖTV sisteminin, araçların silindir hacmi, elektrikli motor gücü ve fiyatına göre şekillenen yapısının yeniden düzenlenmesi bekleniyor.