Nöbetçi Eczaneler
Kabul edilen kanunla birlikte Devlet Memurları Kanunu’nda değişikliğe gidildi. Buna göre, kadın memurlara doğum sonrası verilen ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Böylece kadın memurlar için doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftalık analık izni hakkı tanındı.
Sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur ise isteği halinde doğumdan önceki dönemde daha uzun süre çalışabilecek. Yeni düzenlemeyle, kadın memurun doğumdan önceki dönemde kurumunda çalışabileceği süre artırıldı.
İŞÇİLER İÇİN DE DOĞUM SONRASI İZİN ARTIRILDI
İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle kadın işçilerin doğum sonrası ücretli izin süresi de 8 haftadan 16 haftaya yükseltildi. Böylece kadın işçiler de doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta ücretli izin kullanabilecek.
Sağlık durumunun uygun olması ve doktor onayı bulunması halinde, kadın işçinin talebi doğrultusunda doğumdan önce çalışabileceği süreyle ilgili düzenleme de değiştirildi.
Kadın işçiye, isteği halinde 24 haftalık sürenin tamamlanmasının ardından ücretsiz izin hakkı da tanındı. Çoğul gebelik halinde bu süre 26 hafta olarak uygulanacak.
EŞİN DOĞUM YAPMASI HALİNDE BABAYA VERİLEN İZİN DE ARTIRILDI
Yeni kanunla, işçiye eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne çıkarıldı. Böylece babalar için doğum sonrası izin süresi de genişletildi.
ASKERİ PERSONELİN DOĞUM İZNİ DEĞİŞTİ
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu ve Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nda yapılan değişikliklerle kadın askeri personelin ücretli doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Toplam ücretli doğum izni süresi bu personel için de 24 hafta oldu.
1 NİSAN 2026 SONRASI DOĞUMLAR İÇİN EK HAK
AK Parti milletvekillerinin Genel Kurul’da kabul edilen önergesiyle, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte mevcut izin süresini doldurmuş olan ancak 1 Nisan 2026 itibarıyla doğumdan sonra 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış personele de ek hak tanındı. Buna göre, ilgili kişiler 10 iş günü içinde başvurmaları halinde 8 hafta ilave analık izni kullanabilecek.
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA KISITLAMASI GETİRİLDİ
Kanunla, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da da dikkat çeken bir değişiklik yapıldı. Buna göre, sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
Sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşından küçük çocukların bu hizmetlerden yararlanmaması için yaş doğrulama da dahil gerekli tüm tedbirleri almakla yükümlü olacak. Ayrıca 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ayrıştırılmış hizmet sunulmasına yönelik önlemler alınacak ve bu tedbirler platformların kendi internet sitelerinde yayımlanacak.
EBEVEYN KONTROL ARAÇLARI ZORUNLU OLACAK
Yeni düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcılar açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda olacak. Bu araçlar hesap ayarlarının denetlenmesini, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanmasını, kullanım süresinin izlenmesini ve gerektiğinde sınırlandırılmasını sağlayacak.
Sosyal ağ sağlayıcılar ayrıca aldatıcı reklamları önleyici tedbirleri almakla da yükümlü olacak.
BTK’DAN KADEMELİ YAPTIRIM UYGULANACAK
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararları en geç bir saat içinde uygulamak zorunda olacak. Verilen idari para cezasının ardından 30 gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse BTK Başkanı tarafından ilgili platforma Türkiye’de yeni reklam verilmesi yasaklanacak. Yeni sözleşme kurulamayacak ve para transferi yapılamayacak.
Bu kararın ardından 3 ay içinde yükümlülüğün hâlâ yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Devamında yükümlülük sürerse bu oran yüzde 90’a kadar çıkabilecek.
Bu hükmün, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe gireceği belirtildi.
OYUN PLATFORMLARINA DA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER GETİRİLDİ
Kanunla, oyun platformlarına ilişkin yeni tanımlar mevzuata eklendi. “Oyun”, “oyun dağıtıcı”, “oyun geliştirici” ve “oyun platformu” kavramları hüküm altına alındı.
Buna göre, oyun platformları usulüne uygun şekilde derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak. Ancak bu oyunlar, en yüksek yaş kriterine göre derecelendirilmek kaydıyla sunulabilecek. Platformlar uygun biçimde derecelendirilmemiş içerikleri kaldırmakla yükümlü olacak.
Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformlarının Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemesi ve bu bilgileri BTK’ye bildirmesi zorunlu olacak.
OYUN PLATFORMLARINDA DA EBEVEYN KONTROLÜ ZORUNLU
Oyun platformları da sosyal ağ sağlayıcılarda olduğu gibi ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda olacak. Bu araçlar, hesap ayarlarının denetlenmesi ile satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn iznine bağlanmasını içerecek.
BTK, oyun platformlarından kurumsal yapı, bilişim sistemleri ve veri işleme mekanizmalarına ilişkin bilgi ve belge isteyebilecek. Yükümlülükleri yerine getirmeyen platformlara kademeli para cezaları uygulanacak, devam eden ihlallerde bant daraltma yoluna gidilebilecek. Bu hüküm de düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
KORUYUCU AİLELER İÇİN YENİ DESTEKLER
Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılan değişiklikle koruyucu aile modelinin teşvik edilmesi hedeflendi. Sosyal güvencesi bulunmayan koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta prim ödemelerinin karşılanmasına yönelik hüküm getirildi.
Buna göre, koruyucu aile sözleşmesi devam eden ailelerde eşlerden birinin ay içinde 30 günden az çalışması veya tam gün çalışmaması nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık kapsamında ödediği primler, belirli şartlarla aylık ödemelere eklenerek karşılanacak. Eşin vefat etmesi halinde de bu prim desteği sürdürülecek.
KORUYUCU AİLE OLAN MEMURA VE İŞÇİYE İZİN
Devlet memurları için yapılan düzenlemeye göre, bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olan memura, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilecek.
İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle ise koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 gün ücretsiz izin hakkı tanındı.
EVLAT EDİNEN ASKERİ PERSONELE İZİN
En fazla 3 yaşında bir çocuğu tek başına veya eşiyle birlikte evlat edinen askeri personele, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilecek. Bu izin, evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanacak.
SOSYAL VE EKONOMİK DESTEKTE ÜST SINIR BELİRLENDİ
Sosyal Hizmetler Kanunu’na eklenen hükümle, çocukların ailesi ya da yakını yanında bakımı ve desteklenmesi amacıyla sağlanan sosyal ve ekonomik destek ödemeleri için üst sınır getirildi. Buna göre, ekonomik destek en yüksek devlet memuru aylığı tutarını aşamayacak.
Verilecek destek tutarı yaş ve eğitim durumuna göre belirlenecek. Süreli ekonomik destek en fazla 2 yıla kadar, tek seferlik geçici ekonomik destek ise yılda en fazla 2 kez verilebilecek. Geçici destek belirlenen miktarın 3 katına kadar çıkarılabilecek. Aynı ailede en fazla 2 kişi için sosyal ve ekonomik destek sağlanabilecek.
DESTEK 25 YAŞA KADAR SÜREBİLECEK
Kural olarak sosyal ve ekonomik destek, çocuğun 18 yaşını doldurmasına kadar sağlanabilecek. Ancak korunma kararı veya bakım tedbiri kararı reşit olması nedeniyle sona eren kişiler ile sosyal ve ekonomik destekten yararlanırken reşit olup ara vermeden örgün yükseköğretime devam eden gençler bu destekten 25 yaşını tamamlayana kadar yararlanabilecek.
HAKSIZ YARARLANMADA RÜCU UYGULANACAK
Çocuğa bakmakla yükümlü kişinin, yönetmelikte belirlenen şartları taşımadığı halde aktif bir eylemle bu destekten haksız yararlandığının tespiti halinde, devlet tarafından ödenen tutarın tahsili için ilgililere rücu edilecek.
DEVLET KORUMASINDAKİ GENÇLERİN İSTİHDAMINDA YENİ ŞARTLAR
Kanunla, devlet koruması altında yetişen gençlerin kamu istihdamından yararlanması için aranan koşullar daha somut hale getirildi. Buna göre, istihdam hakkından yararlanmak için korunma kararı veya bakım tedbiri kararı alınmış olması, en az 5 yıl fiilen kuruluş bakımı ya da koruyucu aile modellerinden yararlanmış olunması, Türk vatandaşı olunması, 14 yaşından itibaren toplam 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olunması, en az ortaöğretim mezunu olunması ve belirli yaş ile başvuru şartlarının taşınması gerekecek.
KAMUDA BİNDE BİR KADRO AYRILACAK
Yeni düzenlemeye göre kamu kurum ve kuruluşlarında, dolu kadro ve pozisyonların toplamının binde biri, bu kapsamda istihdam edilecekler için ayrılacak. Dolu kadro ve pozisyon toplamı binden az olan kurumlara ise talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılacak. Merkezi yerleştirme işlemleri merkezi sınav sonuçlarına göre gerçekleştirilecek.
ÖZEL SEKTÖR İSTİHDAMINA 5 YIL HAZİNE DESTEĞİ
Düzenleme kapsamında yer alan kişilerin özel sektörde istihdam edilmesi halinde, belirli sigorta primleri ve işsizlik sigortası primleri işe giriş tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Hazine tarafından karşılanacak. İşverenlerin bu teşvikten yararlanabilmesi için SGK’ye verilmesi gereken belgelerin süresinde sunulması ve Hazine tarafından karşılanmayan primlerin zamanında ödenmesi gerekecek.
YATILI SOSYAL HİZMET KURULUŞLARINDA KAMERA SİSTEMİ
Kanunda yapılan değişiklikle, yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında hizmet kalitesinin artırılması, güvenliğin sağlanması, bireylerin iyi olma halinin korunması, acil durumlara hızlı müdahale edilmesi ve suçun önlenmesi amacıyla yazılım destekli kamera sistemleri kurulacak.
Merkezi İzleme Sistemi’ne bağlı bu sistemlerden elde edilen kişisel veriler, adli ya da idari soruşturmaya esas teşkil etmemesi halinde kayıt tarihinden 2 yıl sonra silinecek. Bu veriler mahkeme kararı olmadan hiçbir kurum, kuruluş veya kişiyle paylaşılamayacak. Ancak kamu hizmetlerinin kalite ve verimliliğini artırmak amacıyla anonim hale getirilerek kullanılabilecek.
BAKANLIK GENİŞ VERİ TALEP EDEBİLECEK
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sunduğu hizmetlerden yararlanacak kişi ve hanelerin tespiti ile sosyal yardımların objektif ölçütlere göre belirlenmesi amacıyla, başvuru konusuyla ilgili olmak kaydıyla çok geniş veri ve bilgi talep edebilecek.
Buna taşınır, taşınmaz, sosyal güvenlik, sosyal yardım, sağlık, gelir, gider, varlık, nüfus ve mali duruma ilişkin bilgiler de dahil olacak. Bakanlık bu verileri elektronik ortamda işleyebilecek, kaydedebilecek ve arşivleyebilecek.
KADIN KONUKEVLERİNDE KALANLARA NET HARÇLIK
Kanunda yapılan bir başka değişiklikle, kadın konukevinden yararlanan ve geliri bulunmayan ya da yeterli geliri olmadığı değerlendirilen kadınlara ve çocuklara, geçici maddi yardım kararı verilmemiş olması halinde, belirlenen orana göre hiçbir kesinti yapılmadan net harçlık verilecek.
Konukevinde kalan kadınların öğrenim gören ya da çeşitli nedenlerle öğrenimine devam etmeyen ve ücretli çalışmayan çocuklarına da, çocuk bakım kuruluşlarında kalan çocuklara verilen miktar kadar net harçlık sağlanacak.
DARÜLACEZE BAĞIŞLARINA VERGİ İSTİSNASI
Gelir Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, Darülaceze’ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile diğer bağış ve yardımlar çeşitli vergi istisnaları kapsamına alındı. Bu bağışlar gelir vergisi istisnası kapsamında değerlendirilecek, KDV’den muaf tutulacak ve kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.
DARÜLACEZE YURT DIŞINDA DA HİZMET VEREBİLECEK
Darülaceze Nizamnamesi’nde yapılan değişiklikle, Darülaceze’nin yurt içinde olduğu gibi ilgili mevzuata göre yurt dışında da hizmet verebilmesinin önü açıldı. Ayrıca ihtiyaç sahiplerine yardım amacıyla gıda bankacılığı ve aşevi hizmeti sunabilmesi de mümkün hale getirildi.
YERSİZ ÖDEMELER KANUNİ FAİZLE GERİ ALINACAK
65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, yersiz yapılan ödemelerin iadesinde kanuni faiz esas alınacak. Gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi halinde ödenen aylıklar kanuni faiziyle birlikte geri alınacak. Belgeleri düzenleyen ve kullananlar hakkında ayrıca ceza kovuşturması yürütülecek.
ÇOCUKLARIN YOĞUN BULUNDUĞU ALANLARA YENİ YASAKLAR
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen hükümle, belirli suçlardan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan kişilerin çocukların yoğun olarak bulunduğu iş yerlerini işletmeleri, buralarda çalışmaları ya da herhangi bir sıfatla görev almaları yasaklandı.
Bu kapsamda cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu kullanımını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti ve kasten öldürme suçlarından mahkum olanlar; okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeler, oyun yerleri, çocuk spor okulları ve benzeri alanlarda görev yapamayacak.
Bu kişilere söz konusu iş yerleri için izin ya da ruhsat da verilmeyecek. Hükme aykırı davrananlara idari para cezası uygulanacak, aykırılığın sürmesi halinde ruhsatlar iptal edilecek.
ÇALIŞANLAR 6 AYDA BİR RESMİ BELGE SUNACAK
Bu kapsamda çalışan kişiler, adli sicil ve arşiv bilgilerine dayanılarak oluşturulan ve bu iş yerlerinde çalışabileceklerini gösteren resmi belgeyi 6 ayda bir işverene ibraz etmek zorunda olacak.
TOPLU TAŞIMA İŞLETMECİLERİNE GELİR DESTEĞİ
Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’da da değişiklik yapıldı. Buna göre, belediyeler tarafından yetki verilen özel kişi veya şirketlere ait şehir içi toplu taşıma araçları ile özel deniz ulaşımı araçlarının işletmecilerine gelir desteği ödemesi yapılacak.
Bu ödemeler ilgili belediyeler aracılığıyla her ay gerçekleştirilecek. Tutarın yıllık belirlenmesine ve faaliyette bulunulan yere ya da taşıma kapasitesine göre farklılaştırılmasına ilişkin esaslar ilgili bakanlıklarca belirlenecek.
GEÇİŞ HÜKÜMLERİ DE KANUNA GİRDİ
Sosyal Hizmetler Kanunu’ndaki değişiklikler nedeniyle hak kaybı yaşanmaması için geçiş hükümleri de düzenlendi. Buna göre, isteğe bağlı sigorta ödemelerine yönelik değişiklik yürürlüğe girmeden önce yapılan ödemeler talep edilmeyecek.
Ayrıca istihdam hakkına ilişkin 5 yıllık süre şartı, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte 16 yaşını doldurmuş olanlar için 2 yıl, 15 yaşını doldurmuş olanlar için 3 yıl, 14 yaşını doldurmuş olanlar için 4 yıl olarak uygulanacak.
Daha önce hak sahibi olduğu halde istihdam hakkından yararlanmamış olanlar da, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 ay içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na başvurmaları halinde bu haktan yararlanabilecek.
GENEL KURULDA KABUL EDİLDİ
Teklifin kabul edilerek yasalaşmasının ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, gündemde bulunan diğer kanun tekliflerinin isimlerini okudu. Komisyonun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi TBMM’nin açılışının 106’ncı yıl dönümü ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla yapılacak özel oturum için ertesi gün saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.