Yapay zekalar YKS’de neden çuvalladı?

Merhabalar. Adettendir, yeni bir işe başlarken önce kendimi tanıtmam gerekir. Yapay zeka alanında çalışıyorum. Bu köşede de bundan sonra ilgi duyduğum ve üzerine çalışmalar yaptığım yapay zekaya, yapay zekanın etkin kullanımına dair görüşlerimi sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

Girizgahı noktaladığımıza göre bugünki yazımıza başlayalım, bakalım algoritmam klavyeye uzanan parmaklarıma neler yazdıracak.

Sosyal medyada dolanırken sizin de dikkatiniz çekti mi bilmiyorum. Geçen hafta bir içerik üreticisi 2025 YKS sorularını üç farklı popüler yapay zekâya çözdürdü. Üç yapay zekayı YKS’de bildiğiniz yarıştırdı yani. İnsan ister istemez merak ediyor: “Bu kadar hayatımızın içinde olan yapay zekâ, üniversite sınavında ne yapar acaba?” fakat sonuçlar, pek parlak değil.

İlk bakışta, YKS sınavında yapay zekaların bazı derslerde iyi sonuçlar aldığı görülebilir. DeepSeek ve Gemini 20-30 bin sıralamaya girebilecek kadar netler yapabildi. ChatGPT ise beklenenin aksine 650 bininci sırada kalıyor. Üç yapay zekâdan en “başarılı” olanı bile en fazla iyi bir Anadolu lisesi öğrencisi kadar puan toplayabildi. Diğerleri ise ortalama seviyenin altında kaldı.

Peki neden “her şeyi bilen” iddiasındaki bu sistem YKS sınavında tam manasıyla çuvalladı?

Öncelikle, YKS gibi sınavlar salt bilgiyle girilebilecek sınavlar değil, aynı zamanda yorum, analiz ve yaratıcılık gerektiriyor. İnsanlar sınava girerken heyecanlanıyor, stres oluyor, bazen de dikkatleri dağılıyor. Aynı zamanda sezgileri kullanıyor, yanlış seçenekleri eliyor, şıklar arasında kıyaslama yapıyor.

Yapay zekada ise böyle bir şey yok; verilerle besleniyor, belirli algoritmalara göre cevaplar üretiyor. Özellikle matematik ve fen gibi çözüm becerisi gerektiren derslerde ciddi şekilde yetersiz kalıyor. Devasa bir bilgi denizinde yüzen yapay zekalar iş okyanusun dibini görmeye gelince yeteneğinin sınırlarına dayanıyor, sığ sularda kalıyor.

Sonuç olarak, teknoloji ne derece gelişirse gelişsin, hala insan zekasının ve içgüdüsünün yerine geçebilecek bir mertebeden uzak olduğu ortaya çıkıyor. Evet, yapay zekalar kaynak taramada, özet çıkarmada, birçok alanda teorik bilgi edinme noktasında yardımcı rol oynayabiliyor ve oynuyorlar da zaten. Ama insan yeteneği ve yaratıcı düşüncesi karşısında hâlâ çok gerideler.

Kısacası, “yapay zeka her şeyi çözebilir” düşüncesi , YKS’de sınıfta kaldı. Gelecek vadeden bu teknoloji, insan aklının yerine geçmek bir yana dursun, hâlâ insana hizmet etmek zorunda kalacak gibi görünüyor. İlerde bu fark kapanır veya kapanmaz zaman gösterecek. Fakat eğitim gibi insana özgü bir alanda sınıfı geçmeleri çok da kolay görünmüyor.

Bununla birlikte şu gerçeği de ıskalamamak gerekiyor. Yapay zeka insan için muhteşem bir asistan. YKS deneyindeki sonucu görebilene şu sırrı fısıldıyor: Sanılanın aksine yapay zeka pek çok alanda insanların mesleğini elinden alacak gibi de durmuyor. Fakat yapay zekayı iyi bir asistan olarak etkin şekilde kullanabilenler, bu konuda yeterince başarılı olamayanların işlerini ellerinden alacak gibi görünüyor.

Muhammed Enes Tikit