Nöbetçi Eczaneler
İran uzmanı Mehmet Koç’a göre Tahran seyyar devlet modeline geçti. Koç şunları söyledi ‘İran, savaşın ikinci gününden itibaren daha önce hazırlamış olduğu ‘Mozaik Savunma Doktrini’ni devreye soktuğunu duyurdu. ABD ve İsrail saldırılarının hem siyasi hem de askerî ve güvenlik kurumlarını hedef alması nedeniyle, İran yönetimi bu kurumlarda görev yapan personeline idari binalara gitmemeleri yönünde talimat vererek olası insan kayıplarını asgari seviyede tutmayı amaçlamaktadır.
Bununla birlikte kamu hizmetlerinde aksama yaşanmaması için ilgili yetkililerin görevlerini sürdürmeleri talimatı da verilmiştir. Bu çerçevede Cumhurbaşkanı, yürütme yetkilerinin önemli bir kısmını yerelde valilere devretmiştir. Böylece merkez ile taşra arasında olası bir iletişim kopukluğu yaşanması durumunda, taşradaki yöneticilerin kamu hizmetlerini ve idari görevlerini kesintisiz biçimde sürdürmeleri hedeflenmektedir.
Ancak İran’ın neredeyse bütün şehirlerinin saldırı tehdidi altında olması, söz konusu makamların idari binalarda bulunmasını yüksek riskli hâle getirmektedir. Bu nedenle, siyaset bilimi literatürüne kavramsal bir katkı olarak İran’da giderek daha görünür hâle gelecek olan bu modeli ‘Seyyar Devlet’ olarak tanımlamak mümkündür.
‘Sürgündeki parlamento’ veya ‘sürgündeki hükümet’ gibi kavramlardan farklı olarak burada devletin kurumları ülke sınırları içinde kalmaya devam etmekte, ancak sabit mekânlara bağlı olmaksızın görevlerini sürdürmektedir. Bu nedenle İran örneğinde ortaya çıkan bu yönetim biçimi için ‘seyyar devlet’ kavramının kullanılmasının uygun olacağı kanaatindeyim.’