Rutte’nin “500 uçak” sözleri Roma’yı karıştırdı: İtalya’dan NATO’ya yanıt

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin ABD’nin Fox News kanalında yaptığı değerlendirme, İtalya’da siyasi tartışmanın merkezine yerleşti. Rutte, Avrupalı müttefiklerin ABD’nin İran’a yönelik savaşında yeterince destek vermediği yönündeki eleştirilere yanıt verirken İtalya örneğini verdi.

Rutte, “Destansı Öfke” operasyonunu desteklemek için İtalya’daki Amerikan üslerinden 500 ABD uçağının kalktığını söyledi. Avrupa genelinde ise 4 bin ile 5 bin arasında uçuştan söz edildiğini belirtti.

İTALYA’DA “ŞAŞKINLIK” YARATTI

Rutte’nin açıklaması İtalyan basınında geniş yer buldu. Özellikle Roma yönetiminin daha önce ABD’ye bazı üs kullanımı taleplerinde izin vermediği yönündeki açıklamaları dikkate alındığında, “500 uçak” ifadesi ülkede yeni bir tartışma başlattı.

Muhalefetteki sol partiler, bu sözlerin ardından Meloni hükümetine sert tepki gösterdi. Hükümetten, İtalya’daki ABD üslerinden yapılan uçuşların niteliği ve kapsamı konusunda parlamentoya açıklama yapması istendi.

SAVUNMA BAKANI CROSETTO’DAN AÇIKLAMA

İtalya hükümeti adına ilk yanıt Savunma Bakanı Guido Crosetto’dan geldi. Crosetto, yazılı açıklamasında İtalya’nın anayasa, uluslararası anlaşmalar, parlamentonun kararları ve müttefik üslerinin kullanımını düzenleyen hükümler çerçevesinde hareket ettiğini savundu.

Bakan, yürürlükteki kuralların dışında hiçbir faaliyete izin verilmediğini belirtti. İtalya’nın yalnızca teknik ve lojistik nitelikteki faaliyetlere onay verdiğini, askeri harekat veya saldırı kapsamına giren uçuşlara izin verilmediğini ifade etti.

“BU ÇERÇEVENİN DIŞINA ÇIKAN TALEPLERE İZİN VERİLMEDİ”

Crosetto, 31 Mart’ta ABD’nin Sicilya’daki Sigonella Üssü’nü kullanmak istemesine izin verilmediğini hatırlattı. Hükümetin parlamentoya verdiği beyanları eksiksiz yerine getirdiğini belirten Crosetto, sadece mevcut anlaşmaların öngördüğü prosedürler kapsamında hareket edildiğini söyledi.

Bakan, teknik ve lojistik faaliyetler dışında askeri operasyon ya da saldırı niteliği taşıyan taleplerin kabul edilmediğini vurguladı. Bu çerçevenin dışına çıkan taleplere İtalya’nın gereken izni vermediğini ifade etti.

“RUTTE GERÇEĞİ YANSITMAYAN BİR TABLO SUNDU”

Crosetto, NATO Genel Sekreteri Rutte’nin açıklamalarını da doğrudan hedef aldı. Rutte’nin “Destansı Öfke” operasyonuyla doğrudan ilgisi bulunmadığını belirten İtalyan Bakan, izin verilen uçuşların niteliğinin karıştırıldığını savundu.

Crosetto, basit bir doğrulamanın yaşananların doğru anlaşılmasını sağlayabileceğini ifade etti. İtalya’nın sadece anlaşmalar kapsamında öngörülen ve askeri saldırı niteliği taşımayan uçuşlara izin verdiğini kaydetti.

MUHALEFETTEN MELONİ HÜKÜMETİNE TEPKİ

Rutte’nin açıklaması, İtalya’da muhalefet partilerinin de gündemine girdi. Ana muhalefetteki Demokratik Parti Milletvekili Giuseppe Provenzano, Meloni ve hükümetin bu konuda acilen açıklama yapması gerektiğini söyledi.

Provenzano, Rutte’nin sözlerinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirterek hükümetten parlamentoya bilgi vermesini istedi. Muhalefet, İtalya’nın savaşta oynadığı rolün kamuoyuna net biçimde anlatılması gerektiğini savundu.

CONTE: “HÜKÜMETİN MASALLARI ÇÖKÜYOR”

5 Yıldız Hareketi lideri Giuseppe Conte de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Meloni hükümetini hedef aldı. Conte, Rutte’nin sözlerinin kendi uyarılarını doğruladığını savundu.

Conte, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’ı İran’daki gayrimeşru savaşa sürüklediğini ileri sürdü. Bu savaşın İtalyan ekonomisine zarar verdiğini belirten Conte, Meloni’nin parlamentonun ve milletin önüne çıkarak açıklama yapması gerektiğini söyledi.

BONELLİ: “HÜKÜMETİN YALANINI ORTAYA KOYDU”

Yeşil ve Sol İttifak lideri Angelo Bonelli de Rutte’nin açıklamalarını Meloni hükümetine yönelik eleştirilerinin merkezine aldı. Bonelli, NATO Genel Sekreteri’nin sözlerinin hükümetin anlatısını boşa çıkardığını savundu.

Muhalefet cephesi, özellikle İtalya’daki Amerikan üslerinin hangi kapsamda kullanıldığına dair resmi ve ayrıntılı açıklama talep ediyor.

SİGONELLA ÜSSÜ DAHA ÖNCE DE KRİZ YARATMIŞTI

İtalya ile ABD arasında üs kullanımı tartışması daha önce de gündeme gelmişti. 31 Mart’ta İtalya’nın, ABD’nin Orta Doğu’ya gönderdiği bazı uçakların Sicilya’daki Sigonella Üssü’nü kullanmasına izin vermediği ortaya çıkmıştı. Bu durum, İtalyan ve uluslararası basında geniş yer bulmuştu.

Söz konusu haberlerde, bazı ABD uçaklarının Sigonella’ya iniş ve ardından Orta Doğu’ya hareket planı yaptığı, ancak bunun normal veya lojistik uçuş kapsamında görülmediği için İtalya tarafından kabul edilmediği aktarılmıştı.

TRUMP VE MELONİ ARASINDAKİ GERİLİMİ DE BÜYÜTMÜŞTÜ

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan savaş, Trump ile Meloni arasındaki yakın siyasi ilişkiyi de zedeledi. Trump, İtalya’nın kendilerine İran’a karşı savaşta yeterince yardımcı olmadığını savunarak Meloni’ye yönelik sert açıklamalar yaptı.

Rutte’nin “500 uçak” çıkışı ise bu tartışmayı yeni bir boyuta taşıdı. Roma yönetimi uçuşların saldırı niteliği taşımadığını savunurken, muhalefet hükümetin savaş sürecindeki rolünü açıklığa kavuşturmasını istiyor.